Diagnostiek & aandachtspunten
Diagnostiek · blijvend gebit
Leg de uitgangssituatie klinisch en met foto's vast. Volg de letselspecifieke radiologische diagnostiek.
Voer een sensibiliteitstest uit bij de eerste beoordeling en herhaal deze tijdens de follow-up. Een aanvankelijk negatieve sensibiliteitstest is op zichzelf geen bewijs voor pulpanecrose. Beoordeel necrose op basis van het klinische verloop, verdere testen en radiologische bevindingen.
Ontbrekend tandfragment
Ontbreekt een tandfragment en is er weke-delenletsel? Onderzoek lip, wang en zo nodig tong op een ingebed fragment. Overweeg gerichte weke-delenradiografie als een fragment niet kan worden teruggevonden.
Algemene aandachtspunten
Bij verdenking op kaakfractuur of uitgebreid weke-delenletsel: overleg met de MKA-chirurg / passende tweede lijn.
Bij verontreiniging met aarde/straatvuil of twijfel over vaccinatiestatus: laat de tetanusstatus medisch beoordelen.
Beleid
Plan de definitieve behandeling na acute stabilisatie en eventuele pulpazorg. Bij letsel zonder pulpa-expositie kan definitief herstel doorgaans 1–2 weken worden uitgesteld.
- 1Beoordeling
Overweeg CBCT om verloop breuk zichtbaar te maken
- 2
Fixeer een los fragment tijdelijk voor comfort en dek blootliggend dentine af. Bij pulpa-expositie: beoordeel bij open apex partiële pulpotomie met niet-verkleurend calcium-silicaatcement; bij volledige wortelvorming is pulpa-extirpatie meestal aangewezen.
- 3Definitief herstel
Overweeg fragmentverwijdering, gingivectomie, (endo) en restauratie met kroon
- 4Hersteloptie
Overweeg orthodontische extrusie
- 5Hersteloptie
Overweeg chirurgische extrusie
- 6Toekomstige behandeling
Overweeg decoronatie, om radix in situ te laten voor implantologische behandeling in toekomst
- 7Indien niet restaureerbaar
Overweeg extractie als element niet meer restaureerbaar is
Follow-up
- 1 wk
- 6 wk
- 3 mnd
- 6 mnd
- 1 jaar
- Jaarlijks · ≥5 jaar
- Klinische en radiologische controles na 1 week, 6 weken, 3 maanden, 6 maanden en 1 jaar; daarna jaarlijks gedurende minimaal 5 jaar.
Patiëntinstructies
- Vermijd bijten op de beschadigde tand en bescherm het fragment tot de definitieve behandeling.
- Houd het gebied schoon met een zachte borstel; laat toenemende pijn, zwelling of losraken van het fragment direct beoordelen.